Actieve bedrijvenFamiliebedrijvenPapierfabriekenPapierverwerkingKartonnageHandelarenDrukkerijen

De Zaanstreek telde in de 17e en 18e eeuw een groot aantal papierbedrijven, die veelal in handen waren van Zaandijker families, zoals Van der Ley, Honig, Kool en Breet.  Tot de overige firmanten van het eerste uur behoorden Adriaan Rogge in Zaandam en Dirk & Cornelis Blauw in Wormerveer. Tot het midden van de 19e eeuw werkten deze alle op windkracht. Er werd aanvankelijk  grauw, blauw en basterdpapier vervaardigd, dat als verpakkingsmateriaal dienst deed. Vanaf 1674 kwam dankzij de invoering van de maalbak of ‘Hollander’ de fabricage van witpapier op gang. Dit bereikte een grote productie en hoge kwaliteit, die tot ver over onze landsgrenzen aftrek vond. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontstond de machinale fabricage van papier dankzij de invoering van de stoommachine door de firma Van Gelder Zonen. Dit bedrijf zou in de 20e eeuw uitgroeien tot ’s lands grootste papierproducent. Hieronder vindt u een lijst van Zaanse familiebedrijven: